Nghệ sĩ phải học làm người…

0
98

Thưa chị Mỹ Linh! Muốn làm nghệ sĩ, trước tiên chị phải học làm người.

Giao hưởng ta, tây…
“Giao cho lãnh đạo hưởng” chứ dân không cần…
Xấu hổ…
Thất vong…
Không ai có quyền phán xét người khác…
Toàn chuyện lạ lùng!…
20 năm nước mắt…
Hát trên những xác người…
Nhà hát giao hưởng 1.500 tỷ và nước mắt Thủ Thiêm!

Sau khi đọc xong status mới nhất của người phụ nữ được cho là ca sĩ có tên Mỹ Linh, sau khi đọc thông tin chị Mỹ Linh la làng doạ kiện, tôi quyết định một lần nữa phải nhún mình nhìn xuống để ban cho ngữ ca nô này vài lời dạy bảo.

Thứ nhất, trong status đầu tiên, chị Mỹ Linh ngoạc miệng lớn lối: “Nhưng đừng phản đối với lý do dân không cần múa ba lê và nhạc giao hưởng. Ai cho các bạn cái quyền phán xét đó”.

Tôi là dân. Bạn bè tôi là dân. Chúng tôi không cần thì nói không cần. Chị Linh là cái thá gì mà dám nói “ai cho phép”? Chị tưởng chị là người đi hát mà to lắm à? Chị tưởng chị là cái gì kinh khủng lắm sao? Hãy mở mắt ra mà tìm hiểu, Hiến pháp và pháp luật bảo vệ quyền được bày tỏ chính kiến, quyền phản biện và giám sát của mọi công dân như thế nào.

Tôi và bạn bè tôi đang sử dụng quyền có trong Hiến pháp. Chúng tôi có quyền phản đối dự án nhà hát 1.500 tỉ đồng xây dựng bằng tiền ngân sách. Chúng tôi không cần xin phép ai, không cần ai cho phép. Bởi vì đó là quyền cơ bản của con người. Chỉ có lũ gà, chó, bò, lợn rừng rú đi lạc ra ngoài mới đòi tước đoạt quyền cơ bản của con người.

Thứ hai, chị Mỹ Linh nói chị không vô cảm. Không vô cảm mà sao chị lại vui mừng khi biết thành phố sắp xây cái nhà hát ấy? Chị không vô cảm mà có thể hoan hỉ khi cái nhà hát ấy được xây dựng trên mảnh đất Thủ Thiêm đang có quá nhiều ai oán, quá nhiều dân oan được hay sao?

Chị không vô cảm mà có thể ngóng chờ, ủng hộ xây một cái nhà hát bằng tiền ngân sách tới 1.500 tỉ đồng trên mảnh đất rồi đây sẽ đi vào lịch sử bởi những xung đột lợi ích đến tận cùng, đi vào lịch sử bởi sự mâu thuẫn lợi ích của một nhóm người dùng quyền lực để tước đoạt và bần cùng hoá một nhóm người khác, được hay sao?

Chị không vô cảm mà lại muốn xây nhà hát ở Thủ Thiêm vào thời điểm này khi nước mắt người Thủ Thiêm vẫn chưa ngừng chảy được sao?

Hoan ca trên những xác người, hát hò trên tấn bi kịch tột cùng của đớn đau và mất mát không thể là hành động của một con người. Chỉ có lũ súc vật mới quay lưng với nỗi đau của đồng loại để chăm chút cho bộ lông của mình, chị Mỹ Linh có biết hay không?

Thứ ba, chị tự nhận chị là nghệ sĩ, xây dựng nhà hát vì nghệ thuật cần cho cuộc sống. Tôi đồng ý là nghệ thuật cần cho cuộc sống, nghệ thuật giúp con người nhận ra chân thiện mĩ, nghệ thuật nuôi dưỡng tâm hồn. Nhưng không phải cứ tô son trát phấn bước lên sân khấu há miệng ra hát là làm nghệ thuật và là nghệ sĩ đâu nhé chị Mỹ Linh.

Tôi không nghĩ rằng chị có thể biết đến Nam Cao nhưng tôi muốn mượn lời của ông ấy để dạy chị. Nghệ thuật không phải là ánh trăng lừa dối, không nên là ánh trăng lừa dối. Nghệ thuật chỉ có thể là tiếng kêu đau khổ kia thoát ra từ những kiếp lầm than.

Tôi cho rằng, nghệ thuật phải là một bức tranh hiện thực, bức tranh sống động về đời sống xã hội. Tác phẩm nghệ thuật phải là những suy tư trăn trở, phải là những vận động, chuyển mình của thời cuộc, phải mang hơi thở của thời đại. Người nghệ sĩ phải hoà mình vào cuộc sống của cần lao, phải đau nỗi đau con người, vui nỗi vui đồng loại.

Nghệ thuật không phải là son phấn loè loẹt, quần là áo lượt, màu mè giả tạo, hoan ca trên nước mắt bi thương, vỗ tay ca tụng lẫn nhau ngay trên chính mảnh đất của những ngang trái và bất công đến tột cùng.

Trên mảnh đất của những cuộc đời bị đánh cắp, đúng hơn là trên mảnh đất của những cuộc đời bị đánh cướp, không thể nở một đoá hoa thơm, mà chỉ là hoa máu.

Nghệ thuật mà Mỹ Linh muốn làm, thật tanh tưởi.

Mỹ Linh có thể kiện. Cô ta đang doạ kiện. Vài người nhắc tôi cẩn thận, đừng nói nữa kẻo bị kiện. Tôi nghĩ rằng, kiện thì đã sao? Vì sợ kiện mà không viết nữa ư? Nếu phải lựa chọn khi viết mà bị kiện hoặc không muốn bị kiện phải ngưng viết, thì tôi chấp nhận bị kiện để tiếp tục viết, để viết nhiều hơn nữa, để nói lên tiếng nói của trái tim mình, tiếng nói của lương tri mình, để nói cho những người dân thấp cổ bé họng đang mỏi mòn đi tìm công lý.

Kiện thì sao? Kiện thì chứng tỏ, kẻ đi kiện chỉ là con buôn nghệ thuật chứ không phải người nghệ sĩ, kẻ đi kiện, trong mắt tôi coi như đã chết và người bị kiện mới thực là đang sống.

Mỹ Linh ạ, muốn làm nghệ sĩ, trước tiên chị phải học làm người.

BẠCH HOÀN

Nghệ sĩ!

Ngày xưa học “Đôi mắt” của Nam Cao, luôn nghĩ về sự vô lý, vì sao lại phê phán nhân vật Hoàng vì ông ấy chỉ muốn ăn mía ướp hoa bưởi, đọc Tam Quốc trước khi ngủ, giữ nếp nhà nền nã khi nhân dân đang ly loạn, khi người nông dân đang đấu tranh.. Hồi đó mình nghĩ, mọi người đều có quyền lựa chọn cho mình một thái độ trước thời cuộc.

Mình đọc Hồi ký của Vũ Bằng, thấy có đoạn cụ Vũ Bằng ngọt nhạt, “Hoá ra, Nam Cao tả Hoàng chính là mắng mình”. Đại loại vậy.

Về sau, nhân các nhà xuất bản in toàn tập của Nam Cao, của Quang Dũng, của Ngô Tất Tố… mình có mua về đọc lại tất cả. Đọc chậm chậm, nhẩn nha.

Và mình hiểu rằng, Nam Cao không phê phán cách sống của nhân vật Hoàng trong “Đôi mắt”. Mà Nam Cao phê phán giọng điệu mỉa mai, cách suy nghĩ khinh miệt mà vợ chồng nhân vật Hoàng áp vào nhiều người đang chung tay chống giặc. Những bàn tay lam lũ, những khuôn mặt không trí thức cũng như thượng lưu.

Chị Mỹ Linh, anh Tạ Minh Tâm, anh Đào Mác… không có gì sai khi muốn một nhà hát giao hưởng.

Các anh chị ấy chỉ nghiệt oan ở chỗ, bất chấp bối cảnh, bất chấp cảm xúc của người dân Thủ Thiêm mất dất, những tồn tại của các sai phạm được tạo nên bởi lãnh đạo thành phố Hồ Chí Minh.

Nếu thực thụ là nghệ sĩ, người nghệ sĩ có sự rung động của tâm hồn, họ sẽ biết cách xót xa trước nỗi đau, nỗi khốn cùng của người khác. Đây là cái cách mà văn nghệ Việt Nam phát triển rực rỡ giai đoạn 1930-1935, 1936 – 1945. Sau nữa là đổi mới, 1986.

Còn những cá nhân mà tôi nhắc tên, họ thụ hưởng sự vinh hoa từ tiền kiếm được. Và họ mặc định họ là tầng lớp trên, một tầng lớp khác biệt với đại đa số nhân dân.

Vì vinh hoa, họ có nhiều mối quan hệ, nhiều đổi chác lợi lộc.

Đừng gọi họ là nghệ sĩ, bởi không có loài nghệ sĩ nào xênh xang ngựa xe rồi vỗ tay cười nói trước những uất hận chưa hoá giải được.

NGÔ NGUYỆT HỮU

TỪ ĂN ĐẾN… NÓI

Làm người có tri kiến, muốn lưu mãi ở thế gian, nhưng nghiệp báo thì nó lại xoay vần, dời đổi hết hết cõi này đến cõi khác… tinh hoa, quý tộc, nghệ sĩ, đức ông… lỡ 1 câu nói có khi đọa hàng trăm kiếp súc sinh. Cái đó gọi là “chúng sinh trược”.

Ngài Kiều Phạm Bát Đề vì 1 câu nói ngu mà phải làm thân con bò trong hàng trăm kiếp để… nhai lại. Nhai lại để làm gì? Để biết cái “vị” của rơm nó đến từ đâu. Không phải đến từ lưỡi, không phải đến từ rơm… mà nó đến từ cái “nghiệp”… con bò.

Chứng được cái “vị” nó đến từ đâu, tức là chứng được “nghiệp”, tức là biết nó giả dối, không phải tính tự nhiên, không phải tính nhân duyên. Biết được điều đó thì mới hy vọng thoát ra khỏi nghiệp, bất cứ nghiệp nào. Thủ Lăng Nghiêm tam muội ghê gớm đến như thế đấy.

Mới hay câu: “thực bất tri kì vị” không phải chê người không biết ăn thế nào cho ngon, mà là chê kẻ không biết nói thế nào cho phải. Cái lưỡi không phải chỉ dùng để ăn, mà chủ yếu dùng để… uốn. Vì vậy lưỡi có 1200 công đức là nhờ ở chỗ này.

Cho nên học “ăn” trước, rồi mới đến học “nói”. Ăn là “nhân”, mà nói là “quả”. Ăn theo kiểu con bò (nhai lại), tất sẽ thốt ra giọng lưỡi của loài bò, ăn theo kiểu con chó (tham tàn), tất sẽ thốt ra giọng của loài chó… Như cái gã Trương Anh Quân kia, một khi đã “nhai lại” những lời nói cú diều của vợ mình, thì cái “nghiệp” con bò đã hiện lên rõ ràng trong muôn một. Như mấy vị lãnh đạo kia, thở ra giọng trí trá, bịp dân, chính là vì miếng ăn của họ. Miếng ăn nó điều khiển ngôn ngữ, nhưng nhân quả thì không điều khiển được đâu…

Chữa “quả” phải bắt đầu từ “nhân”. Trả “nghiệp” nói phải bằng cái “nghiệp” ăn là vì như vậy. Cho nên “ăn” của dân vừa vừa thôi, chớ có tham tàn đến nỗi “không từ một thứ gì”, hỡi các ngài lãnh đạo, thưa các vị tinh hoa, quý tộc…

PHẠM LƯU VŨ

NHẠC SĨ TRƯƠNG ANH QUÂN CHỬI CÁCH MẠNG, CHỬI ĐẢNG???

Sau khi Mỹ Linh bị cộng đồng người nghèo cho ăn đá, nhạc sĩ Trương Anh Quân đã lên tiếng biện hộ cho vợ yêu của mình.

Biện hộ cho vợ thì đúng là xứng mặt lang quân. Hoan hô cái đã!

Nhưng cách biện hộ của Anh Quân khác nào chửi vỗ mặt các cuộc khởi nghĩa của cha ông, cách mạng bằng máu của đảng và của dân ta.

Đành rằng thực dân Pháp xây nhà hát, thậm chí nhiều công trình đường sắt, đường bộ, nhà máy, đô thị trên đất nước ta, và đúng là bây giờ ta có thể hưởng thụ và tự hào với những gì chủ nghĩa thực dân để lại.

Nhưng Anh Quân không đặt câu hỏi vì sao người Việt đã trường kỳ kháng chiến suốt 80 năm xương máu và kết thúc bằng cuộc cách mạng dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản?

Là bởi những công trình đó từng được xây trên máu xương của hàng triệu người dân Việt để phục vụ cho bọn vỗ ngực tự cho là “quý tộc, tinh hoa” thời đó. Bọn thực dân từng cướp đất của dân để khai thác tài nguyên, lập đồn điền, vét thuế cả người sống lẫn người đã chết để xây nên các công trình. Hàng triệu phu dịch làm việc bằng đòn roi và chết vùi trong các hầm mỏ, đồn điền, trong các công trình xa xỉ của chúng.

Cách mạng, nói như Marx là tước đoạt kẻ đã tước đoạt mình. Chủ nghĩa thực dân xây dựng các công trình bằng máu dân thì phải trả lại cho dân, thậm chí phải trả bằng máu của chúng.

Niềm tự hào sâu xa của kẻ có trí đối với những công trình đó là tự hào xương máu của dân mình đã đổ ra chứ không phải tự hào công lao của kẻ cướp.

Bây giờ nhà cầm quyền và giới nhạc sĩ, ca sĩ dám tự cho mình là “giới tinh hoa, quý tộc” quyết làm những điều chủ nghĩa thực dân đã làm chăng?

Nếu chủ nghĩa thực dân không gây những tội ác tày trời như vậy mà tự bỏ tiền túi của chúng ra xây dựng thì tôi đảm bảo không có cuộc cách mạng nào. Không ai ngu đến mức làm cách mạng lật đổ kẻ đã mang lại lợi ích cho mình, trừ vợ chồng Anh Quân – Mỹ Linh xem đó là cách mạng ngu xuẩn.

Theo Anh Quân thì, Nguyễn Trung Trực, Nguyễn Hữu Huân, Phan Đình Phùng, Hoàng Hoa Thám, Nguyễn Thái Học, Phan Bội Châu, Phan Châu Trinh, Nguyễn Ái Quốc… và hàng triệu người dân đã ngã xuống trong 80 năm thuộc địa đều thuộc thành phần cặn bã và ngu tuốt?

Không chừng nay mai người Tàu đến Việt Nam cướp đất, cướp nhà dân, cướp rừng, cướp biển, lập đặc khu để xây những công trình cho bọn gọi là “quý tộc, tinh hoa” đó hưởng thụ vẫn được xem là niềm tự hào của dân ta?
Loại “Tinh hoa quý tộc” này dẫn dắt dân thoát khỏi đói nghèo hay hát trên nỗi đau của dân để làm giàu cho riêng mình?

Tôi hình dung đa phần giới nhạc sĩ, ca sĩ Việt Nam chỉ có biết ca hát mà không được học hành tử tế. Kẻ chỉ có cái mồm mà không có cái đầu thì lời ca tiếng hát của chúng khác nào phun nước bọt trên đầu người nghe?

Kẻ ăn trên ngồi trốc chỉ biết cái ngọn của sự xa hoa mà không cần biết cái gốc máu xương của ai đã đổ ra cho mình hưởng thụ. Nhận thức vô lịch sử của Anh Quân và những tên nghệ sĩ vô loài này như thứ ma túy rất nguy hại tiêm nhiễm vào giới trẻ cần phải ngăn chặn triệt để.

 CHU MỘNG LONG

NO COMMENTS