Lòng dân – vận nước!

Hôm nay, tôi đã đọc đi đọc lại nhiều lần bài viết của Nguyên Chủ tịch nước Trương Tấn Sang, một bài viết rất hay, nhiều xúc động.

Ngôn từ điềm đạm mà đau đáu nỗi nước nhà, lối hành văn chậm rãi mà đầy sự thương cảm cho quốc gia.

Ý chính lẩy từ câu chuyện của Thái sư Trần Thủ Độ, trì quốc thay vì trị quốc, lòng dân ấy mới mà sự hưng vong của sơn hà.

Dân tộc mình, một dân tộc được thiên mệnh chọn trước những trớ trêu của lịch sử, trước những nhục vinh của thời cuộc. Một dân tộc ngoan cường trước ngoại xâm, nhưng lại dễ uỷ mị đến sa đà trong thời bình. Một dân tộc thà mất tất cả chứ nhất định không để non sông chia cắt, nhưng lại để những khoảng cách lòng người, dân – quan, ngày một thẳm xa.

Suy cho cùng trong cuộc đời này, khước từ bao giờ cũng khó khăn hơn thoả hiệp. Những cám dỗ, những dzích dzắc thân hữu, những thu vén cá nhân như cơn lốc cuốn trôi vạn sự tan biến.

Người này bị cuốn, kéo theo người kia. Như quân cờ domino đầu tiên ngã xuống, những quân cờ khác cứ thản nhiên rạp theo mà không cần cân nhắc hay nghĩ về.

Người ta nhìn chức vị, nhìn vị trí rồi nghĩ bề bổng lộc. Người ta nhìn quan trường rồi toan tính cho con mình ngồi ở đâu, cho người thân mình ngồi chỗ nào. Người ta nhìn công sản, nhìn ngân sách, người ta nghĩ đến két sắt, tài khoản tiết kiệm của chính mình.

Bao nhiêu năm đằng đẵng, người ta ít khi hoặc thậm chí là không chịu nhìn đến nền tảng của một đất nước, Nhân Dân.

Nhân dân bao giờ cũng cam chịu nhẫn nại, nhân dân bao giờ cũng dễ ủi an phận mình. Nhân dân như ngọn cỏ trước gió mây hay bão giông, lầm lụi và ít oán thán.

Trị dân hay trì quốc có khó không, tôi năm nay ngoài tam thập, cũng không ngại xấu hổ mà đưa ra luận kiến, nói khó là khó còn bảo không là không.

“Việc đúng thì làm, việc sai thì chối”, thực hiện được mấy chữ ấy thì đủ để nhân dân tạc tượng ghi công rồi. Cũng không cần phải khoa trương, việc gì có lợi cho dân hay cao siêu phụng hiến hoặc phụng sự.

Mình làm lãnh đạo, mình chỉ cần làm đúng thôi, dân đã được nhờ nhiều lắm. Chứ mình làm lãnh đạo, mà cứ tính chuyện nay tăng thuế mai tăng xăng thì nhân dân biết bấu víu vào đâu.

Mặc cho, triều đại hưng thịnh, triều đại điêu tàn đều từ dân mà ra chứ không phải từ ý chí của bất kỳ cá nhân hay nhóm người nào.

Có bao giờ lãnh đạo tự hỏi, sao thời chiến anh hùng được dân thờ nhiều vậy mà thời bình người cán bộ nằm xuống được dân khóc có mấy ai?

Lòng dân vận nước là vì vậy!

NGÔ NGUYỆT HỮU

NHÂN CHUYỆN ÔNG TRƯƠNG TẤN SANG ĐỌC LẠI LỊCH SỬ

Thời bây giờ mà đầu óc cứ luẩn quẩn mãi chuyện “tôi trung” với “minh quân” thì đất nước còn tiếp tục chìm đắm vào tối tăm lạc hậu, khó mà vươn lên ngang bằng với các láng giềng Đông Nam Á chứ đừng nói với các quốc gia tiên tiến cao xa khác.

Cụ Chu Văn An sống trong thời đại phong kiến thì tư duy của cụ cũng chỉ là tôn sùng minh quân, xây dựng lực lượng tôi trung, tiêu diệt gian thần để kéo dài tuổi thọ cho một thế lực phong kiến đã đến lúc phải suy tàn theo quy luật.

Nhìn ra bên ngoài thời đó, Chu Văn An cũng chỉ thấy một cơ chế phong kiến của Trung Hoa không có gì khác hơn, nhìn lui lại lịch sử nước nhà cũng một cơ chế phong kiến tồn tại trên cơ sở đức trị mà vận nước phải gắn vào hưng suy theo triều đại. Cụ không thấy được cơ chế nào khác tốt đẹp hơn nên cứ bám theo đó ra sức giúp nước bằng cách giúp vua thành minh quân, bằng cách dâng sớ xin chém gian thần để thanh lọc bộ máy cai trị lúc nhúc quan tham của cái thời nhà Trần mạt vận.

Liệu ngày đó vua nghe lời trung thần Chu Văn An chém đầu 7 gian thần thì triều đình nhà Trần có tốt đẹp hơn lên vào lúc đã suy tàn theo quy luật? Liệu 7 gian thần đó bị chém đầu, thì các quan khác lên thay có tốt đẹp hơn không? Chưa nói là cá nhân cụ Chu Văn An không khỏi bị chủ quan khi đánh giá ai là gian thần ai là trung thần. Cụ dựa trên cơ sở pháp lý nào, quy chuẩn công chức nào để phán xét kẻ đúng người sai?

Không. Ngoài cái tài học rộng và đức cao ra, chúng ta của thời đại ngày nay không học được điều gì từ cụ Chu Văn An trong vấn đề hưng quốc.

Đọc lại lịch sử để rút ra bài học là các triều đại phong kiến thiết kế chế độ và quản lý quốc gia trên cơ sở đức trị, hoàn toàn dựa vào đạo đức của người đứng đầu là ông vua. Vua tài đức thì triều đình hưng thịnh, đất nước bình an, vua tệ hại thì triều đình mạt vận, đất nước suy vong. Cơ chế chọn ra ông vua kế vị thì hoàn toàn độc đoán, chủ quan cá nhân và dựa vào mệnh trời may rủi, không có gì bảo đảm người được chọn sẽ là vị minh quân.

Do vậy tất cả các triều đại phong kiến trong lịch sử VN đều đi theo một quy luật, hưng thịnh nhờ vào một vài ông vua đầu còn sáng suốt, sau đó lụn tàn sụp đổ vì các ông vua sau suy thoái.

Học lại lịch sử là học cái điều đó để đừng lặp lại vì chuyện thịnh suy của một triều đại, một giòng họ, một bè nhóm cai trị mà đưa đến thịnh suy của đất nước.

Ngày nay, cánh cửa ra thế giới rộng mở, chúng ta nhìn thấy thực tế tốt đẹp của cả trăm quốc gia phát triển, học hỏi được giải pháp quản lý và phát triển của họ, hiểu biết thể chế nào là tối ưu mà họ chọn lựa để đưa đất nước họ vươn lên mang lại hạnh phúc ấm no thực sự cho người dân.

Thể chế chính trị hiện nay cai trị đất nước chẳng khác gì với các triều đại phong kiến ngày xưa, cũng “vua” trước truyền ngôi lại “vua” sau, tổng bí thư trước chuẩn bị người cho chức TBT sau, bộ chính trị trước lo người kế thừa BCT sau, quan đầu tỉnh trước chuẩn bị truyền chức lại cho quan đầu tỉnh sau… tất cả đều trên cơ sở chủ quan cá nhân, độc đoán và được bảo vệ bằng nghị quyết đảng chứ chẳng dựa trên cơ sở pháp lý và phương pháp tuyển chọn dân chủ khoa học nào.

Mà thể chế tuyển dụng và đề bạt lãnh đạo hiện nay còn tệ hại hơn thời phong kiến. Ngày trước chỉ duy nhất một “chức” vua là được truyền lại, còn tất cả các quan chức khác từ tể tướng trở xuống đều không được tự ý truyền lại cho người sau. Cơ chế tuyển dụng quan cũng tốt hơn bây giờ, nghĩa là mọi thành phần xã hội đều được tham gia ứng tuyển thông qua các kỳ thi nghiêm khắc.

Đọc lại lịch sử để biết vượt qua cái hạn chế của tổ tiên chứ không phải học theo các phương cách cổ xưa luẩn quẩn mãi trong chuyện minh chúa hay lú chúa, trung thần hay gian thần.

Liệu bây giờ chém đến cả trăm tham quan thì lấy gì bảo đảm không có cả ngàn tham quan khác lên thế chỗ trong cái cơ chế lỗi thời nầy? Đồng thời với việc chém đầu các tham quan thì phài chém ngay cái thể chế phát sinh ra đám tham quan nhung nhúc như hiện nay thì việc chống tham nhũng mới thực chất và hữu hiệu.

Cái đất nước đang cần bây giờ là minh chế chứ không phải minh quân.

Nếu ông Trương Tấn Sang có lòng với dân với nước, như ông bày tỏ, thì ông hãy dũng cảm lên tiếng kêu gọi đổi mới thể chế như ông Võ Văn Kiệt đã từng làm, ngay khi ông còn đương chức và tiếp tục vận động sau khi đã nghỉ hưu.

HUỲNH NGỌC CHÊNH

NO COMMENTS