Giấy chứng nhận này viết “Cục Bản quyền tác giả chứng nhận tác phẩm Bài viết về cải tiến chữ quốc ngữ, loại hình: tác phẩm viết, tác giả, chủ sở hữu Bùi Hiền đã đăng ký quyền tác giả tại Cục Bản quyền tác giả”.

Gửi PGS – TS Bùi Hiền….

Có thể nói, đây là tác phẩm về chữ viết cải tiến đầu tiên được chứng nhận bản quyền tác giả.

PGS-TS Bùi Hiền lý giải: “Sở dĩ tôi đăng ký bản quyền tác giả là để chống sự xuyên tạc của một số bạn không đồng tình với công trình này của tôi. Chứ không phải tôi sợ công trình của mình bị ăn cắp nên đi đăng ký.

Thực tế sau khi báo chí đưa tin về công trình nghiên cứu này, đã có một số bạn sử dụng chữ của tôi để viết xuyên tạc những câu thơ trong Truyện Kiều, nhưng lại viết sai.

Đồng thời họ dùng chính chữ của tôi để chửi bới tôi, và gán ghép những luận điệu nhằm hại tôi. Do đó, tôi phải đăng ký để chữ cải tiến của mình không bị xuyên tạc nhằm vào mục đích xấu”.

Theo PGS Hiền, ông chuyển thể Truyện Kiều là để tự mình trải nghiệm chữ viết cải tiến của mình ở một tác phẩm lớn trước, sau đó gửi tặng bạn bè đọc để nhờ bạn bè góp ý.

“Đây là một tác phẩm có giá trị nghệ thuật của nền văn học Việt Nam nên hầu như không có ai là không biết. Với sự yêu mến những câu thơ lục bát hay, có thể bạn đọc cũng sẽ muốn thử tiếp cận chữ mới này thông qua tác phẩm.

Thử đặt trường hợp tôi chuyển thể một truyện ngắn hay bài thơ mà ít người biết, ít người thích, thì sẽ có ít người muốn trải nghiệm hơn”, PGS Hiền lý giải thêm.

Trước khi quyết định sử dụng tác phẩm này, PGS Hiền cho biết mình cũng đã lường hết những ý kiến phản đối.

Chắc chắn có nhiều người cho rằng chữ cải tiến sẽ phá vỡ sự uyển chuyển, tinh tế và thẩm mỹ trong từng câu thơ hay và đẹp, nhưng tiến sĩ Hiền khẳng định, chữ viết này hoàn toàn không làm thay đổi gì đến nội dung, tư tưởng của tác phẩm, chỉ là hình thức biểu đạt mới.

“Vì thế những ai cố tình nói tôi làm hỏng tác phẩm kinh điển của Việt Nam, là sai. Tôi chỉ chuyển thể, in ra để thử nghiệm những gì mình đã nghiên cứu trong khuôn khổ một công trình khoa học cá nhân.

Nếu được đánh giá là hợp lý để có thể phổ biến, thì lúc đó phải có một quy trình khác do nhà nước quyết định”, PGS Hiền cho hay.

Ông cũng cho biết, sau Truyện Kiều, ông chưa có ý định chuyển thể tác phẩm nào khác vì để thử nghiệm thì chỉ cần một tác phẩm này là đủ.

AI CHỊU TRÁCH NHIỆM KHI CẤP BẢN QUYỀN CẢI CÁCH TIẾNG VIỆT CHO BÙI HIỀN

Ông Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Việt Nam – Nguyễn Ngọc Thiện này có văn bằng Tiến sĩ Kinh tế chính trị, Cử nhân lí luận chính trị này mà không hiểu cái chuyện vi phạm nghiêm trọng chủ quyền chữ viết quốc gia được thừa nhận trong hiến pháp ghi rõ, và được bảo lưu ngôn ngữ tại Liên Hiệp Quốc với văn bản rõ ràng là thừa nhận di sản văn hóa chữ viết của mỗi quốc gia.

Tôi không hiểu ở VN họ ít kiện cáo nhỉ? Nếu ở các nước khác, nhất là ở Mỹ thì người thân của cụ Nguyễn Du có thể nộp đơn kiện cái ông PGS-TS Bùi Hiền này, và đồng thời kiện Cục Bản quyền tác giả của Bộ Văn hóa, Thể thao, Du lịch, tức là kiện cái ông Nguyễn Ngọc Thiện – Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Việt một số tiền rất lớn lên tới hàng triệu USD cũng có. Đây là sự vi phạm và nhạo báng tác phẩm Truyện Kiều của cụ Đại thi hào Nguyễn Du.

Đây là cái trò nhố nhăng. Tôi thì không hiểu nổi cái ông Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Việt Nam – Nguyễn Ngọc Thiện này có văn bằng Tiến sĩ Kinh tế chính trị, Cử nhân lí luận chính trị này mà không hiểu cái chuyện vi phạm nghiêm trọng chủ quyền chữ viết quốc gia được thừa nhận trong hiến pháp ghi rõ, và được bảo lưu ngôn ngữ tại Liên Hiệp Quốc với văn bản rõ ràng là thừa nhận di sản văn hóa chữ viết của mỗi quốc gia.

Chữ viết và ngôn ngữ tiếng Việt của VN hiện nay có sức mạnh rất đáng kể, là bởi vì nó đã trải qua nhiều cuộc chiến tranh và được lưu trữ hồ sơ đích kèm, có lẽ trong các viện bảo tang quốc tế cũng sẽ có ghi đích kèm.

Nền kinh tế VN cực kỳ yếu kém, là kém phát triển, vậy mà ngôn ngữ chữ viết tiếng Việt của VN được đánh giá khá cao là ngôn ngữ rất thịnh hành có giá trị. Hãy tưởng tượng nếu nền kinh tế VN có sức nặng bằng Hàn Quốc thì ngôn ngữ chữ viết tiếng Việt hiện tại của VN nó như thế nào nhỉ?

Các nước khác trước đây họ chỉnh sửa thay đổi chữ viết là họ chỉ sửa những từ nào đó thôi, và khi sửa đó nó hoàn toàn không bị thay đổi tên gọi chủ quyền quốc gia, và tờ giấy bạc, hay trái phiếu ghi tên quốc gia đó.

Còn chữ viết cải biên của tên hề PGS-TS Bùi Hiền này gần như thay đổi toàn bộ chữ cái viết hoa đầu tiên của tên miền quốc gia, cũng như đồng tiền, hay trái phiếu từ chế độ cũ Sài Gòn cho tới chế độ Cộng sản cầm quyền hiện tại của VN.

Đó là nó xóa bỏ gần như lịch sử văn hóa của dân tộc này như thể có cái gì đó người ta muốn sáp nhập VN vào một quốc gia nào đấy như là một liên bang tự trị của nước nào đó thì phải.

Cái chuyện phát minh ra một chữ viết khác thì chẳng ai cấm, mà còn có công ghi nhận là trao giải thưởng, đó chuyện bình thường.

Đó là cách tốt nhất họ nên phát minh ra chữ viết khác đi song hành chữ viết hiện tại để thử nghiệm ưu điểm hay nhược điểm của nó, là tránh xây trên cái nền móng sẵn có, vì nó rất tầm thường là ai cũng có thể viết tắt hay thay đổi được cả.

Nhưng cần phân biệt phát minh với lại phá hoại, hay đạo văn thì cần đem ra tòa xử phạt, có khi là khép tội phản quốc.

Bởi vì đó là phá hoại và phá hủy văn hóa dân tộc quốc gia đó. Thí dụ tiếng Mỹ, tiếng Anh nó có thể chỉnh sửa cách viết khác, nhưng có ai dám liều lĩnh chỉnh sửa trên nền móng sẵn có mà thay đổi cả chữ viết hoa tên gọi quóc gia và đồng tiền hay trái phiếu đang lưu hành không nhỉ?

Ôi thôi, tôi khuyến cáo là người ta có thể nộp đơn kiện kẻ sáng chế ra tiếng Việt lai căn kia và kẻ cấp chứng nhận bản quyền đó bằng hình phạt có thể rất nghiêm trọng là phạt tiền và còn đưa ra tòa về tội thừa nhận chữ viết đó, có nghĩa là phá hũy văn hóa dân tộc. Vì cơ quan Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch này nằm dưới quyền bổ nhiệm của nhà nước VN này mà.

(*) Một quốc gia mà người ta tùy tiện dễ dãi như vậy thì làm sao mà không suy vong được nhỉ? Đúng là chuyện hài hước khó tin nỗi cái trò phát minh gọi là “vĩ đại” này.

Chả trách người dân VN hay nói xấu lãnh đạo của họ là bởi vì họ dễ dãi những vẫn đề này là ai cũng có thể phỉ báng nhau, như việc lấy “Truyện Kiều” ra làm thí nghiệm, cũng may là không lấy “kinh thánh” của người Hồi giáo, Công giáo chứ nếu không thì chả ai có thể đảm bảo mạng sống cho những kẻ này.

NGUYỄN SƠN

Báo Điện tử Giáo dục Việt Nam nhận được bài viết của thầy Lê Hoàng Trung từ Đại học Cửu Long tỉnh Vĩnh Long chia sẻ góc nhìn của mình về việc Phó giáo sư Bùi Hiền chuyển thể “Truyện Kiều” của đại thi hào Nguyễn Du sang “tiếng Việt cải cách”.

Tòa soạn trân trọng mời quý bạn đọc theo dõi, văn phong và nội dung bài viết thể hiện góc nhìn, quan điểm của tác giả.

Sau khi Phó giáo sư Tiến sĩ Bùi Hiền tiếp tục cho công bố phần 2 trong toàn bộ công trình nghiên cứu cải tiến chữ viết tiếng Việt thì các nhà nghiên cứu ngôn ngữ học, các chuyên gia đã có những bài viết phân tích về vấn đề này.

Dường như “làn sóng dư luận” đã tạm lắng xuống và có nhiều người cho rằng “sẽ không quan tâm và không bàn luận về vấn đề mà Phó giáo sư Bùi Hiền nêu ra nữa”.

Tuy nhiên, ngày 13/01/2018 Báo Thanh Niên thông tin Phó giáo sư Tiến sĩ Bùi Hiền đã “chuyển thể” toàn bộ 3.254 câu thơ lục bát của Truyện Kiều sang “tiếng Việt cải tiến” và đã được cấp giấy đăng ký bản quyền tác giả.

Tiến sĩ Đoàn Hương và Phó giáo sư Bùi Hiền tham gia chương trình Cafe sáng của VTV trao đổi xung quanh những ồn ào về công trình tiếng Việt cải cách của ông. Ảnh: VTV.vn.

Tôi chắc rằng sẽ có nhiều nhà nghiên cứu và độc giả sẽ “quay trở lại” và sẽ có những tranh luận khá sôi nổi khi một tác phẩm kinh điển của Việt Nam, đã ăn sâu vào lòng bao thế hệ con người….lại được viết với một “ngôn ngữ cải tiến” chứa nhiều bất hợp lý và chưa được xã hội chấp nhận.

“Ngôn ngữ cải tiến” thật sự còn nhiều điểm chưa hợp lý

Thật sự, sau khi đọc bài của Báo Thanh Niên, tôi không biết rõ là “cơ quan” nào đã cấp giấy đăng ký bản quyền cho công trình của Phó giáo sư Tiến sĩ Bùi Hiền.

Bởi “tiếng Việt cải tiến” mà thầy Bùi Hiền đưa ra còn nhiều bất hợp lý.

Trên phương diện là một bạn đọc, tôi xin chỉ ra một số bất hợp lý về mặt chữ viết của thầy Bùi Hiền được thể hiện trong Truyện Kiều đã được “chuyển thể”.

(Tôi chỉ khảo sát trong 22 câu lục bát của Truyện Kiều đã được PGS. Bùi Hiền chuyển thể sang “ngôn ngữ cải tiến” và đã được đăng tải trong bài viết của Báo Thanh Niên).

22 câu lục bát trong Truyện Kiều của đại thi hào Nguyễn Du và bản “tiếng Việt cải tiến” do Phó giáo sư Bùi Hiền chuyển thể. Ảnh: Báo Thanh Niên.

Theo tôi, trong 22 câu lục bát được Báo Thanh Niên lấy làm ví dụ cho bài viết thì có nhiều điểm bất hợp lý về chữ viết nếu xét về tính hệ thống và dựa trên thực tiễn của tiếng Việt. Tôi xin chỉ ra một số bất hợp lý đó như sau:

Thứ nhất, việc Phó giáo sư Bùi Hiền gom c, q, k trong tiếng Việt lại để viết thành một chữ duy nhất k là điều không ổn thỏa, thậm chí là bất hợp lý so với thực tiển tiếng Việt.

Bởi trong tiếng Việt, thực tế ta thấy tồn tại các âm tiết “qua” (trải qua, bỏ qua, ngang qua,…) và “cua” (con cua, cua quẹo, cua gái,…).

Vậy nếu chuyển thể theo Phó giáo sư Bùi Hiền thì làm sao ta phân biệt được các âm tiết “qua” và “cua”? Bởi cả “qua” và “cua” đều sẽ được viết là “kua”:

“Qua” được viết là “kua”.
“Cua” vẫn được viết là “kua”.

Nếu viết theo cách viết “chưa cải tiến” thì một người biết chữ dù không biết Truyện Kiều vẫn có thể đọc đúng là “qua” và có thể phân biệt được “qua” với “cua”.

Nhưng nếu được viết theo “ngôn ngữ cải tiến” của Phó giáo sư Bùi Hiền thì họ có thể hiểu “kua” với ý nghĩa là chỉ con “cua”.

Và còn các trường hợp khác như “quả”, “của” đều được viết là “kủa” thì làm sao đọc và phân biệt được?

Như vậy, nếu xét theo sự tồn tại thực tế của các từ, các âm tiết trong tiếng Việt như đã nêu trên thì việc Phó giáo sư Bùi Hiền gom 3 âm c-q-k lại viết thành k là không ổn thỏa.

Thứ hai, người đọc sẽ không phân biệt được ch và tr. Ta xét hai câu lục bát đầu tiên trong Truyện Kiều:

“Trăm năm trong cõi người ta,
Chữ tài chữ mệnh khéo là ghét nhau.”

“Căm năm cow kõi wười ta,
Cữ tài cữ mệnh xéo là gét nhau.”
(Phó giáo sư Bùi Hiền cải tiến)

Ta thấy trong trường hợp này, Phó giáo sư Bùi Hiền đã lấy phát âm của người Hà Nội làm chuẩn và ông đã gom ch và tr lại thành một và viết thành c.

Tuy nhiên, việc đó không hợp lý vì người miền Trung và người miền Nam phát âm phân và biệt rất rõ ch và tr.

Chẳng hạn, người miền Nam phân biệt rõ giữa CHO (tặng cho, mua cho,…) và TRO (tàn tro, tro trấu), CHA (cha mẹ, ông cha) và TRA (tra cứu, cá tra), CHÂU (châu báu, châu chấu) và TRÂU (con trâu, trâu bò),…

Như vậy, việc gom ch và tr lại thành một sẽ không thỏa đáng.

Thứ ba, nếu cải tiến và viết theo Phó giáo sư Bùi Hiền thì sẽ không phân biệt được R và Gi với D bởi cả hai đều được ông viết là Z. Ta xét câu thơ sau:

“Rằng năm Gia Tĩnh triều Minh.”
“Zằw năm Za Tĩnh ciều Minh.”
(Phó giáo sư Bùi Hiền cải tiến)

Cũng tương tự trường hợp vừa nêu ở trên, người miền Bắc không phân biệt được r với d và gi. Tuy nhiên, người miền Nam lại phân biệt rõ các âm này.

Chẳng hạn, người miền Nam phân biệt được GIA (gia đình, gia giáo) và DA (da thịt) và RA (đi ra, ra vào).

Thứ tư, ta không phân biệt được trường hợp nào “UA” sẽ được viết thành “UÔ” và trường hợp nào “UA” sẽ được giữ nguyên.

Trong câu lục thứ 3 của Truyện Kiều, chữ “qua” đã được Phó giáo sư Bùi Hiền viết thành “kua”. Nghĩa là chỉ biến đổi q thành k, còn ua được giữ nguyên.

Nhưng trong câu 22, chữ “thua” đã được Phó giáo sư Bùi Hiền viết là “quô”, nghĩa là th chuyển thành q và a được chuyển thành uô. Như thế là không nhất quán và thiếu tính hệ thống.

Sai lầm khi viết Truyện Kiều bằng “tiếng Việt cải tiến”

Đối với người Việt Nam, Truyện Kiều của đại thi hào Nguyễn Du được xem là một tác phẩm kinh điển, một tuyệt tác văn chương.

Những câu lục bát trong Truyện Kiều đã ăn sâu vào tâm trí của người dân Việt Nam bao đời. Nói đến Nguyễn Du, người ta nghĩ ngay đến Truyện Kiều.

Giáo sư Phong Lê đã khẳng định rằng: Phó giáo sư Bùi Hiền nên dừng lại

“Nói Truyện Kiều là nói tới Nguyễn Du, người sáng danh nhất không chỉ trong nền văn chương Việt trung đại mà cả lịch sử văn chương Việt.

Ông cũng chính là người đầu tiên của văn chương Việt được nhân loại tôn vinh là Danh nhân văn hóa thế giới vào năm 1965 – nhân kỷ niệm 200 năm ngày sinh, do Hội đồng Hòa bình thế giới trao tặng.

Cũng chính ông, lần thứ hai được UNESCO tôn vinh là Danh nhân văn hóa thế giới, vào năm 2015 – nhân 250 năm ngày sinh. Vậy là Nguyễn Du hai lần đi ra đại lộ văn chương thế giới trong tư cách một tác gia văn chương Việt.

Truyện Kiều khiến Nguyễn Du trở thành một đỉnh cao của văn chương Việt, với tầm vóc đó, không chỉ công chúng Việt mà về sau là cả nhân loại nhận ra ngay sự tương đồng giữa Nguyễn Du và nhiều danh nhân khác trên thế giới như Dante với Thần Khúc của Ý, như Goethe với Faust của Đức, như Puskin của Nga.” (Báo Nhân Dân – ngày 25/11/2015).

Như vậy, trong mắt người Việt, Truyện Kiều là một tác phẩm hoàn hảo và “bất khả xâm phạm”.

Phó giáo sư Tiến sĩ Bùi Hiền đã chọn Truyện Kiều để “thử nghiệm” và đã chuyển thể toàn bộ 3.254 câu lục bát Kiều sang “tiếng Việt cải tiến” của ông.

Tuy nhiên, như đã phân tích trên, chỉ xét về mặt chữ viết thì “ngôn ngữ cải tiến” của Phó giáo sư Bùi Hiền còn nhiều bất ổn và chưa được xã hội chấp nhận.

Như thế, việc thầy Bùi Hiền lấy Truyện Kiều để chuyển thể là một sai lầm, đặc biệt là đối với một kiệt tác của một danh nhân văn hóa thế giới.

Thay lời kết

Vấn đề cải tiến chữ quốc ngữ của Phó giáo sư Tiến sĩ Bùi Hiền trong thời gian qua đã nhận được nhiều sự quan tâm của bạn đọc.

Và thực tế, ông đã dùng bộ chữ tiếng Việt cải tiến của mình để chuyển thể toàn bộ 3.254 câu Kiều trong khi bộ chữ mà ông đề xuất còn chứa nhiều khuyết điểm, chưa được xã hội chấp nhận.

Việc lấy một tác phẩm văn chương kinh điển của một tác gia lớn, một danh nhân văn hóa thể giới để chuyển thể là điều không thể chấp nhận, và càng không thể chấp nhận hơn khi “công trình chuyển thể” này được cấp giấy đăng ký bản quyền tác giả.

Với tư cách là một bạn đọc, tôi thành tâm khuyên Phó giáo sư Tiến sĩ Bùi Hiền nên nghiêm túc tiếp thu những ý kiến đóng góp của các nhà nghiên cứu, các chuyên gia về vấn đề “cải tiến tiếng Việt” mà ông đã và đang thực hiện.

Bản thân tôi rất trân trọng ý tưởng và những cố gắng của ông trong việc mong muốn cải tiến tiếng Việt ngày càng hoàn thiện hơn.

Tuy nhiên, tôi cũng mong ông nên bình tâm lại để có hướng đi phù hợp hơn.

LÊ HOÀNG TRUNG

NO COMMENTS